Het NIOD beheert ruim 2500 meter archiefmateriaal. Deze archieven hebben betrekking op de Tweede Wereldoorlog, inclusief de aanloop en nasleep. Zo vindt u onder andere de beschrijvingen van de archieven van het Duitse bezettingsbestuur, ministeries in Den Haag en Londen, verzetsgroepen, Joodse en nationaalsocialistische organisaties en gevangenkampen in zowel Europa als Azië.

Zoeken in archieven

De archieven van het NIOD zijn toegankelijk gemaakt met inventarissen en plaatsingslijsten. Gevonden archiefstukken kunt u aanvragen via de computer in de studiezaal.

U kunt op twee manieren zoeken door de archieven van het NIOD:

Vrij zoeken

U doorzoekt alle archieven, collecties en dagboeken door willekeurige zoektermen in te vullen.

Systematisch zoeken

In het archievenoverzicht zijn de archieven en collecties ingedeeld naar onderwerp:

  • Instellingen en personen in Nederland 1930-1945
  • Instellingen en personen buiten Nederland 1930-1945
  • Instellingen en personen na de bevrijding
  • Archieven en collecties ontstaan door de activiteiten van het NIOD

Let op: De archieven van het NIOD zijn vroeger in eerste instantie toegankelijk gemaakt voor eigen medewerkers. Hierdoor zijn inventarissen soms moeilijk te begrijpen. Het NIOD streeft ernaar de archiefcollectie in de komende jaren beter toegankelijk te maken.

Beperkingen op de openbaarheid

Een groot deel van de archiefcollectie is volledig openbaar, echter voor bepaalde archieven gelden vanwege de bescherming van de privacy van nog levende personen voorwaarden voor inzage. In deze gevallen zullen wij u vragen een archiefverklaring te ondertekenen of schriftelijk toestemming voor inzage aan te vragen bij de directeur van het NIOD. In de inventarissen van onze archiefcollecties staat onder het kopje 'openbaarheid' vermeld welke voorwaarden voor inzage aan een bepaald archief verbonden zijn.

Zie ook Vraag en antwoord: zijn alle collecties onbeperkt toegankelijk?

Hulp bij onderzoek

Het is soms best moeilijk om een archief te begrijpen en de juiste archiefstukken te vinden. Bij Hulp bij Onderzoek  en Hoe zoek ik in het archief? vindt u tips hoe u het beste gebruik kunt maken van het archief.

Heeft u evengoed nog vragen, dan kunt u zich altijd wenden tot de medewerkers in de studiezaal van het NIOD.

Volledig gedigitaliseerde archieven

Een klein aantal archieven van het NIOD zijn volledig digitaal beschikbaar. Zie Vraag en antwoord: Wat heeft het NIOD al gedigitaliseerd?

Aanvullingen op de archiefcollectie

Voordat u nieuwe archiefaanwinsten in de studiezaal van het NIOD kunt bekijken, moet het ontvangen archief eerste toegankelijk worden gemaakt. Daarom worden de archiefstukken eerst beschreven voordat ze worden opgenomen in de archiefcollectie van het NIOD. Het is belangrijk dat dit secuur en nauwkeurig gebeurd, hierdoor zijn de archiefstukken tijdelijk niet beschikbaar. Als het nieuwe archief toegankelijk is, wordt dit kenbaar gemaakt op de website.

Overweegt u archiefstukken te schenken aan het NIOD? Kijk dan voor meer informatie bij Niet weggooien!