25 april 1945

Verenigde Naties opgericht

De Verenigde Naties werden op 25 april 1945 tijdens de ‘United Nations Conference on International Organisations’ in San Francisco opgericht. Twee maanden later, op 26 juni, waren er 50 lidstaten die het Handvest van de Verenigde Naties ondertekenden. Met Polen, dat later toetrad, kwam het originele aantal op 51 leden. Ook een delegatie uit het Koninkrijk der Nederlanden was hierbij aanwezig.

De Nederlandse delegatie tekent het Charter op 26 juni 1945

Het belangrijkste doel van de Verenigde Naties was en is het handhaven van de internationale vrede en veiligheid. De VN is een opvolger van de Volkenbond. Deze bond werd opgericht na de Eerste Wereldoorlog om ‘een einde te maken aan alle oorlogen’. De bond had echter niet kunnen voorkomen dat er weer een wereldoorlog uitbrak.

Al tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er nagedacht over een nieuwe organisatie die de wereldwijde vrede en veiligheid moest handhaven. Zo spraken de Britse premier Winston Churchill en de Amerikaanse president Franklin Roosevelt elkaar in augustus 1941 tijdens de Conferentie van Placentia Bay over de voorwaarden waaraan de naoorlogse wereld moest voldoen. In het zogeheten Atlantic Charter werden acht voorwaarden uiteengezet, waaronder de bevordering van internationale vrede en veiligheid na de vernietiging van het Nazisme.

Op 1 januari 1942 werd het Handvest bevestigd door de Declaration by United Nations. In totaal ondertekenden 26 landen deze verklaring. Ook de Nederlandse regering in ballingschap ondertekende de Declaration by United Nations. Bij de oprichting van de VN werd het Atlantic Charter als uitgangspunt gebruikt.

In het najaar van 1944 in Dumbarton Oaks kwamen vertegenwoordigers uit China, de Sovjet-Unie, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië bijeen om een voorstel op te stellen hoe deze volkerenorganisatie eruit zou komen te zien. Tijdens de conferentie van Jalta in februari 1945 besloten Roosevelt, Stalin en Churchill tot de conferentie in San Francisco.

Op 26 juni werd ook de veiligheidsraad opgericht. Deze bestond uit vijf permanente leden met elk vetorecht en zes andere gekozen leden. Deze zes gekozen leden kwamen elk uit een ander werelddeel en werden gekozen voor een periode van twee jaar. Later werd dit aantal uitgebreid naar tien leden.

Het verbond ging niet gelijk aan de slag. De organisatie startte officieel op 24 oktober 1945, nadat de vijf permanente leden van de VN-veiligheidsraad samen met de meerderheid van de andere leden het Handvest ratificeerden.